Beste Wijnhuizen en Wijngaarden op Santorini

Je merkt eerst de grond op. Hij is bleek, krijtachtig en ziet er helemaal dood uit, knisperend onder je sneakers als gebroken aardewerk. Daarna zie je de wijnstokken, die er helemaal niet uitzien als wijnstokken. In plaats van tegen houten palen in nette rijen omhoog te klimmen, zijn ze plat en gekronkeld in nestvormen op de vulkanische bodem, met hun druiven verborgen in een gevlochten mand die een kouloura heet. De huilende Egeïsche wind zou elke druif die hier durft rechtop te groeien, vernietigen. Het is hard, heet en vreemd. Toch blijft het vinden van de beste wijnhuizen op Santorini een van de grootste genoegens in de Middellandse Zee, mits je weet waar je de toeristische drukte moet ontwijken.

De meeste bezoekers komen voor de witgepleisterde daken en blauwe koepels. Ze drinken een overprijsde spritz aan een klifbar en vertrekken weer. Dat is een vergissing. Dit eiland produceert al meer dan 3.500 jaar frisse, mineraalrijke wijn, die vulkaanuitbarstingen en verzengende hitte heeft doorstaan zonder kunstmatige irrigatie. De wijnstokken drinken de ochtendmist die ’s nachts in de vulkanische as wordt vastgehouden. Als je wilt proeven wat fijngemalen puimsteen en zeezout met druivensap doen, moet je de kelders verkennen die verspreid liggen over de binnenlandse vlakten en de calderaranden.

Klassieke Terroir: Estate Argyros en Domaine Sigalas

Estate Argyros ligt in Episkopi, in een strakke, moderne hal die contrasteert met de stoffige akkers eromheen. De familie Argyros bewerkt deze grond al sinds 1903. Na een middagzon in de brandende hitte voelt het alsof je een andere wereld betreedt wanneer je hun koele, airconditioned proeflokaal binnenstapt. Ze bezitten ongeveer 120 hectare wijngaarden, met enkele onveredelde wortelstokken die de twee-eeuwgrens al zijn gepasseerd. Omdat de gevreesde phylloxera-plaag niet kan overleven in Santorini’s zanderige vulkanische grond, gaat het hier om originele Europese wijnstokken.

Hun botteling Monsignori is uitzonderlijk. De wijn smaakt mager, bijtend en intens zoutig, als likken aan een koude natte steen die net uit zee is getrokken. Een proefvlucht hier kost meestal tussen de €25 en €45, afhankelijk van of je lichte hapjes wilt of oude jaargangen. Als je dieper in de inheemse druivenrassen wilt duiken, legt onze Santorini-wijngids: Druivenrassen en lokale druiven uit waarom Assyrtiko, Aidani en Athiri zich zo vreemd gedragen in deze grond.

In het noorden van het eiland, verscholen op de vlakke vlakten net buiten het fotogenieke dorpje, ligt Domaine Sigalas. Veel reizigers noemen het simpelweg het belangrijkste wijnhuis van Oia. Het voelt veel landelijker dan Argyros. Je zit op een patio met speelse schaduwen onder gevlochten rieten pergola’s, omringd door lage struikvormige wijnstokken en fruitbomen. Paris Sigalas richtte het bedrijf in 1991 op en begon met het gisten van sap in zijn ouderlijk huis voordat hij deze faciliteit bouwde.

Sigalas is een serieuze kandidaat voor het beste wijnhuis van Santorini als je houdt van culinaire combinaties. Hun koude tomatenfritters en lokale kappertjesalades vullen de zuurheid van hun in eiken vaten gefermenteerde Assyrtiko op een manier die je drie uur laat willen blijven hangen. De prijzen voor proeverijen liggen hier tussen de €28 en €60. Bereid je voor op een hobbelige zandweg bij het aanrijden en let op slaperige honden die rondhangen bij de grinddraai.

Calderazicht: Venetsanos en Santo Wines

Hoog boven de ruige klif bij de haven van Athinios ligt Venetsanos Wijnhuis, met een achtergrondverhaal dat zelfs de wijn overtreft. Het werd in 1947 gebouwd door de familie Venetsanos en is daarmee het allereerste industriële wijnhuis van het eiland. Omdat elektriciteit destijds onbetrouwbaar was, gebruikten de architecten zwaartekracht. Druiven kwamen binnen via het dak, het geperste sap stroomde naar vaten op de begane grond en de afgevulde wijn werd via witte plastic buizen direct naar schepen gepompt die honderden meters lager lagen.

De stenen architectuur is prachtig. Je loopt door gewelfde ondergrondse tunnels die rechtstreeks in de vulkanische tufsteen zijn uitgehouwen, waar de geur van vochtige rotsen en oude eiken vaten hangt. Hun open terras ligt naar het westen. Daar zitten met een koud glas Nykteri terwijl veerboten witte golven trekken in het diepe blauwe water eronder is onvergetelijk. Het kan er zo winderig zijn dat een leeg wijnglas omwaait, dus houd je glas goed vast.

Iets verderop in Pyrgos staat de reus: Santo Wines. Dit is het hoofdkantoor van de coöperatie van het eiland, opgericht in de jaren 1940 om lokale wijnbouwers te vertegenwoordigen. Laten we eerlijk zijn: Santo Wines Santorini is groot, druk en soms overspoeld door cruiseschippassagiers die in golven van vier grote touringcars tegelijk arriveren. Het mist de rustige romantiek van kleine familie-kelders.

Toch kun je het terras niet negeren. Het uitzicht strekt zich uit over de hele halve maan van het eiland, van Akrotiri in het zuiden tot Oia in het noorden. Een basisproeverij bij Santo Wines kost ongeveer €35 voor zes glazen, geserveerd op een gebogen houten proefbord met Griekse olijven en kaas. Als je van spektakel houdt, is dit het meest indrukwekkende wijnhuis van Santorini voor pure geografie. Ga voor een drankje in de vroege middag, sla de drukke zonsondergangsdrukte over en maak je foto’s voordat de busgroepen arriveren.

Onderaardse Grotten: Art Space en het Wijnmuseum

Exo Gonia is een slaperig heuveldorp dat lijkt te zijn ontsnapt aan de waanzin van het toerisme. Hier vind je Art Space Wijnhuis, gerund door Antonis Argyros. Het is zowel een boutique-wijnhuis als een hedendaagse kunstgalerie. De kelder is uitgehouwen in puimsteen, oorspronkelijk gebouwd in 1861 als een oude raki-distilleerderij en tomatenpastafabriek. Je daalt af door smalle stenen deuropeningen naar koele, schemerige kamers waar olieverfschilderijen en moderne sculpturen hangen aan de ruwe grotwanden.

Antonis maakt hier nog steeds kleine partijen wijn, met slechts een paar duizend flessen per jaar. De wildgefermenteerde Assyrtiko en zoete Vinsanto smaken opvallend rauw vergeleken met de gepolijste flessen van grotere fabrieken. Het hele bezoek voelt persoonlijk. Antonis loopt vaak rond om met bezoekers te praten, schenkt wijn rechtstreeks uit glazen karaffen en vertelt verhalen over zijn voorouders die in dezelfde stenen grotten sliepen tijdens winterstormen.

Een paar minuten verderop in Vothonas kom je het Koutsoyannopoulos Wijnmuseum tegen. Dit is een merkwaardig maar leuk plekje. Het ligt acht meter onder de grond in een ondergronds doolhof van bijna 300 meter aan kronkelende vulkanische tunnels, uitgehouwen met de hand door de familie in 21 jaar tijd.

Tijdens je wandeling passeer je animatronische wassen beelden van 19e-eeuwse Griekse wijnmakers die hun hoofd draaien, wijnstokken snoeien en druiven persen op een opnamegeluid. Het klinkt goedkoop en sommige delen zijn dat ook. Maar het leert je wel de harde realiteit van historische landbouw op dit barre eiland. De proeverij aan het eind vindt plaats in een zonnige binnenplaats, waar je hun amberkleurige Vinsanto kunt proeven, gemaakt van zon gedroogde witte druiven. Als je liever iemand anders de kronkelende wegen tussen deze kelders laat rijden, biedt onze gids Beste Santorini-wijnrondleidingen en proeverijen een geselecteerde lijst met betrouwbare kleinschalige chauffeurs.

De beste wijnhuizen op Santorini vergelijken

Elk wijnhuis op Santorini brengt iets anders mee. Sommige richten zich op luxe, terwijl andere juist de nuchtere landbouw omarmen. Om je route te balanceren tussen dramatische calderaterrassen en serieuze kelders, hier een vergelijking van de topproducenten.

Als je een intieme proeverij zonder grote busgroepen verkiest, loop dan binnen bij Gavalas Wijnhuis in Megalochori. Het ligt midden in het oude dorpscentrum. Gavalas is een van de oudste familie-eigen wijnhuizen van Santorini en de enige producent die nog de zeldzame Katsano-druif bottelt, een zachte, bloemige witte wijn die een welkome afwisseling biedt als je palet moe wordt van de scherpe Assyrtiko.

Houd bij het kiezen van je bestemmingen deze praktische punten in gedachten:

• Geografische clustering: Plan een bezoek aan Megalochori en Pyrgos op dezelfde middag om tijd te besparen op de smalle wegen.
• Reserveren: Venetsanos, Sigalas en Argyros vereisen reserveringen tijdens de piekmaanden van juni tot september.
• Gedesignated chauffeurs: De Griekse politie zet regelmatig alcoholcontroles in langs de hoofdweg tussen Fira en Pyrgos. Huur een taxi of neem de bus.

Hoe je je route langs Santorini-wijngaarden plant

Rijden op Santorini is een chaos. Scooters zoemen langs je spiegels, huurauto’s kruipen bergopwaarts en de dorpstraatjes zijn gebouwd voor ezels in plaats van SUV’s. Als je een auto huurt, plan je bezoek aan de Santorini-wijngaarden dan logisch. Probeer niet twee keer per middag van Oia naar Akrotiri te rijden.

Een slimme route begint halverwege de ochtend in het centrum van het eiland. Bezoek Estate Argyros rond 11:00 uur, wanneer de proefruimte rustig is. Vanaf daar is het slechts vijf minuten rijden over de zandvlakte naar Exo Gonia voor Art Space, of naar Megalochori om door de stille steegjes te dwalen voordat je stopt bij Gavalas. Zo houd je je ochtend gericht op de wijn zelf in plaats van afleiding door bezienswaardigheden.

Tegen het einde van de middag kun je richting de calderarand gaan. Megalochori maakt het makkelijk om door te rijden naar Venetsanos. Als je voor een wijnhuis met calderazicht in de late middag kiest, bereid je dan voor op felle zon. De westelijke zon weerkaatst rechtstreeks vanaf het Egeïsche water in je gezicht. Neem een zonnebril mee en drink twee keer zoveel water als je denkt nodig te hebben. Vulkanische witte wijn gaat hard op een lege, zonverbrande maag.

Hier zijn een paar basisregels om van de Santorini-wijngaarden te genieten zonder onnodige stress:

• Rustig aan met proeverijen: Standaard porties bij wijnhuizen op Santorini zijn royaal; drie wijnhuizen op één dag is voor de meeste mensen genoeg.
• Vermijd de zware middaghitte: De meeste proefruimtes buiten hebben weinig wind tussen 13:00 en 15:00 uur, waardoor de vroege avond veel aangenamer is.
• Draag geschikte schoenen: Wijnkeldervloeren bestaan vaak uit grind, vulkanische aarde of oneffen kasseien die dunne sandalen en hoge hakken verslinden.
• Neem contant geld mee voor fooien: Het schenken bij kleinere kelders wordt vaak gedaan door seizoensarbeiders die kleine fooien in contanten waarderen, wat niet altijd via pinapparaten kan.

Veelgestelde vragen over de beste wijnhuizen op Santorini

De kern

Je vindt overal in Europa goede wijn, maar nergens anders ter wereld groeien wijnstokken in kleine nesten tegen verzengende vulkanische as terwijl ze uitkijken over een ingestorte vulkaan. Sla minstens één keer tijdens je reis de drukke cocktailbars over. Breng een middag door zittend in de aarde buiten Megalochori of onder de houten balken van een oude canava-kelder, proevend van druiven die al duizenden jaren overleven op zeemist en steen. Het verandert je kijk op dit eiland compleet.

Lees meer over santorini wine tasting.